Yoga sutras of patanjali

De essentie van de Yoga Sutras begrijpen

Patanjali verzamelde deze wijsheden rond 200 voor Christus. Hij bundelde bestaande kennis in 195 korte, krachtige verzen, de zogenaamde ‘sutra’s’. Een sutra is letterlijk een draad. Het is een zin die zo compact is, dat je er jaren over kunt mediteren zonder de volledige betekenis te vatten. De schoonheid ligt juist in die beknoptheid. Het nodigt jou uit om de betekenis zelf te ontdekken, in plaats van deze kant-en-klaar te ontvangen.

Wat is nu precies de kernboodschap? Het meest beroemde vers, dat de hele filosofie samenvat, luidt:

• Yogas chitta vritti nirodhah.

Vertaald betekent dit: “Yoga is het tot rust brengen van de schommelingen van de geest.”

Zie jouw geest als een vijver. Wanneer de wind waait, ontstaan er rimpelingen op het water. Deze rimpelingen zijn de gedachten, de emoties, de herinneringen die constant door je hoofd flitsen. Yoga, volgens Patanjali, is het stoppen van die wind, zodat het wateroppervlak volledig stil wordt. Pas in die stilte zie je de bodem helder. Dit is de helderheid die je zoekt in jouw leven.

De acht ledematen van Yoga: Ashtanga

Om die kalmte te bereiken, presenteert Patanjali het achtvoudige pad, de Ashtanga Yoga. Dit is een systematische aanpak die jouw leven als geheel transformeert. Het gaat verder dan de mat. De eerste vier stappen richten zich op jouw interactie met de buitenwereld en je eigen lichaam. De laatste vier stappen richten je volledig naar binnen.

1. Yama’s: Jouw ethische gedragsregels

De Yama’s zijn de morele fundamenten. Ze beschrijven hoe je je moet verhouden tot anderen en de wereld om je heen. Je bouwt aan een stabiel fundament voordat je de diepte in gaat. Voor diepe ontspanning en meditatie heb je dit fundament nodig. Denk hierbij aan:

• Ahimsa (Geweldloosheid): Dit betekent niet alleen geen fysiek geweld. Het gaat ook om mildheid in jouw gedachten en woorden naar jezelf en anderen.

• Satya (Waarachtigheid): Eerlijk zijn, maar wel met Ahimsa in gedachten. De waarheid vertellen op een manier die helpt, niet kwetst.

• Asteya (Niet stelen): Dit reikt verder dan materiële zaken. Steel je andermans tijd? Steel je jouw eigen rust door te veel te doen?

• Brahmacharya (Matigheid/Behoud van energie): Het bewust omgaan met jouw levensenergie, in alle aspecten.

• Aparigraha (Ongehechtheid/Niet-bezitterigheid): Loslaten van de behoefte aan meer. Vrij zijn van de last van bezittingen.

VIDEO: The Yoga Sutras of Patanjali (Audiobook)

2. Niyama’s: Jouw discipline richting jezelf

De Niyama’s zijn de interne disciplines. Dit zijn de gewoonten die je jezelf aanleert om innerlijke zuiverheid te cultiveren. Ze zijn de verzorging van jouw innerlijke tuin.

• Saucha (Zuiverheid): Zowel fysieke hygiëne als mentale helderheid. Je voedt je lichaam en geest bewust.

• Santosha (Tevredenheid): Vrede vinden met wat er nu is. Het accepteren van de huidige omstandigheden zonder passief te worden.

• Tapas (Zelfdiscipline/Inzet): De innerlijke hitte die ontstaat door consistente, toegewijde beoefening.

• Svadhyaya (Zelfstudie): Het bestuderen van spirituele teksten, maar ook het observeren van jouw eigen patronen.

• Ishvara Pranidhana (Overgave aan het Hogere): Vertrouwen in een groter geheel of het loslaten van de resultaten van jouw inspanningen.

3. Asana: Het fysieke lichaam

Ah, de yoga houdingen die veel mensen associëren met yoga! Patanjali wijdt hier slechts drie sutra’s aan. Zijn definitie van Asana is:

• Sthiram Sukham Asanam. (Vast en comfortabel zijn in de houding.)

Voor Patanjali is Asana de voorbereiding op de meditatie. Het lichaam moet stabiel en zonder ongemak zijn, zodat je langere tijd stil kunt zitten. Het is dus een middel, geen doel op zich. Het gaat om het cultiveren van die stabiliteit en gemak in jouw fysieke aanwezigheid.

4. Pranayama: De controle over de levensadem

Prana is levensenergie. Pranayama is de kunst van het reguleren van de ademhaling om deze energie te beheersen. Door de adem te vertragen en te verdiepen, kalmeer je direct het zenuwstelsel. Ademhalingsoefeningen, zoals ujjayi of nadi shodhana, helpen je om direct de ruis in je hoofd te verminderen. Dit is de poort naar de diepere concentratie.

De innerlijke reis: Samyama

Nadat je de externe en fysieke aspecten hebt gevestigd, richt je je op de interne, subtielere aspecten van de geest.

Verdere lectuur

Maak je reis door het onderwerp Yoga sutras of patanjali compleet met deze links.

• The Yoga Sutras of Patanjali: Satchidananda, Sri Swami …

• Yoga Sutras of Patanjali – Wikipedia

5. Pratyahara: Terugtrekken van de zintuigen

Dit is het moment waarop je bewust de aandacht van de externe wereld naar binnen keert. Je sluit de poorten van de zintuigen. Je kijkt, maar je ziet niet per se. Je hoort, maar je bent niet afgeleid. Je voelt de sensaties in je lichaam zonder er meteen een verhaal aan te koppelen. Dit is cruciaal voor de volgende stappen.

6. Dharana: Concentratie

Dharana is het focussen van de geest op één enkel punt, object of gedachte. Je kiest iets – een mantra, de adem, een vlam – en houdt de aandacht daar. Dit is discipline in actie. Het is de inspanning om de geest terug te brengen wanneer deze afdwaalt.

7. Dhyana: Meditatie

Wanneer Dharana moeiteloos wordt, transformeert het in Dhyana, diepe meditatie. Er is geen onderbreking meer in de stroom van concentratie. Het waarnemen van het object en de waarnemer versmelten bijna. Je bent volledig aanwezig bij dat ene punt.

8. Samadhi: Verlichting of eenwording

Dit is het einddoel dat Patanjali beschrijft. Samadhi is een staat van zijn waarin de dualiteit verdwijnt. De waarnemer, het waargenomene en het waarnemen worden één. Het is een staat van onbeschrijflijke vreugde en eenheid met het Universele Bewustzijn. Dit is de complete stilte van de geest, de realisatie van jouw ware, onveranderlijke Zelf.

Hoe integreer je deze oude wijsheid nu in jouw moderne leven?

Je hoeft niet in een grot te gaan wonen om de Sutras te volgen. De kracht van Patanjali ligt in de toepasbaarheid. Hoe kun je vandaag, met alle afleidingen van je smartphone en drukke agenda, deze principes toepassen?

Begin klein. Kies één Niyama om deze week te onderzoeken. Misschien is dat Santosha. Oefen met het herkennen van de momenten dat je ontevreden bent over kleine dingen. Zie je reactie. Adem in. Adem uit. Verander niets, observeer alleen maar. Dit is al een vorm van Svadhyaya (zelfstudie).

Kijk naar jouw Asana-beoefening. Breng je de stabiliteit en het gemak (Sthiram Sukham) mee naar de houdingen? Dit concept is afkomstig uit de Yoga Sutras, een fundamentele tekst in de yogafilosofie. Voel je de spanning, maar kies je er bewust voor om daar te blijven met acceptatie? Dit is de brug tussen de fysieke oefening en de mentale discipline.

De Yoga Sutras geven je geen pasklare antwoorden. Ze geven je de tools en de structuur om jouw eigen pad te bewandelen. Ze nodigen je uit om de ware meester van jouw eigen innerlijke wereld te worden. De reis is een proces van constant terugkeren naar deze fundamentele waarheden. Elke keer dat je je aandacht terugbrengt naar de adem, elke keer dat je kiest voor vriendelijkheid boven oordeel, beoefen je de Yoga Sutras van Patanjali in actie.

Veelgestelde vragen over de Yoga Sutras

Wat is de belangrijkste boodschap van de Yoga Sutras?

De belangrijkste boodschap is het stoppen van de constante verstoringen van de geest (de vritti’s) om zo de ware aard van het Zelf te kunnen ervaren. Dit wordt samengevat als Yogas chitta vritti nirodhah.

Zijn de Yoga Sutras alleen voor gevorderde yogi’s?

Nee, de Sutras zijn een blauwdruk voor iedereen die meer helderheid en vrede in het leven zoekt. Ze bieden een pad dat begint met de basisprincipes (Yama’s en Niyama’s) die direct toepasbaar zijn in het dagelijks leven.

Wat is het verschil tussen Dharana en Dhyana?

Dharana is de gerichte inspanning om de aandacht op één punt te houden (concentratie). Dhyana is de ononderbroken stroom van deze focus, waarbij de inspanning wegvalt en de meditatie vanzelf stroomt.