Yoga sutras

Wat zijn de Yoga Sutras precies?

De Yoga Sutras zijn een verzameling van 195 korte, krachtige uitspraken, of ‘sutras’. Ze zijn samengesteld door de wijze Patanjali, waarschijnlijk rond de 400 na Christus. Zie het niet als een boek over ingewikkelde yogahoudingen, hoewel asana er zeker een onderdeel van is. Dit geschrift is veel fundamenteler. Het is een handleiding voor de geest. Het beschrijft hoe je het continue ‘gepraat’ in je hoofd tot rust brengt. Het uiteindelijke doel is kaivalya: een staat van bevrijding, van onafhankelijkheid van de ups en downs van het bestaan.

Als je de Yoga Sutras bestuderen wilt, kom je al snel de kern tegen: Patanjali definieert yoga in de tweede sutra als: “Yoga is het tot stilstand brengen van de wervelingen van de geest” (Yogas chitta vritti nirodhah). Dit is de essentie. Het gaat erom dat je die constante stroom van gedachten, herinneringen en oordelen beheerst. Hoe doe je dat in een hectische wereld? De sutras geven je de stappen.

De acht ledematen van yoga: Ashtanga

De meest bekende structuur binnen de Sutras is de achtledige yoga, of Ashtanga yoga. Dit is geen fysieke reeks, zoals sommige moderne lessen suggereren, maar een ethische en mentale ladder. Elk ‘lidmaat’ bouwt voort op het vorige. Het is een pad dat je stap voor stap bewandelt om jouw bewustzijn te verfijnen.

De acht ledematen zijn:

• Yama’s: Dit zijn de ethische voorschriften voor jouw omgang met de buitenwereld. Denk aan geweldloosheid (ahimsa) en waarachtigheid (satya). Hoe gedraag je je in relatie tot anderen?

• Niyama’s: Dit gaat over jouw persoonlijke discipline. Innerlijke reinheid (saucha) en tevredenheid (santosha) zijn hier sleutelwoorden. Hoe zorg je goed voor jezelf?

• Asana: Ja, dit is de fysieke houding. Patanjali beschrijft dit relatief kort. Het doel is een stabiele en comfortabele zithouding te vinden. Dit helpt je mediteren. Grondingsoefeningen zijn hierbij essentieel om rust en balans te creëren.

• Pranayama: De beheersing van de adem. Door de adem te reguleren, beïnvloed je direct je zenuwstelsel en daarmee je gemoedstoestand.

• Pratyahara: Het terugtrekken van de zintuigen. Je draait je aandacht naar binnen, weg van externe prikkels.

• Dharana: Concentratie. Je richt je aandacht op één enkel punt, een object, een geluid of je ademhaling.

• Dhyana: Meditatie. Dit is de ononderbroken stroom van aandacht, wanneer de concentratie moeiteloos wordt.

• Samadhi: De vereniging. De staat van diepe contemplatie, waarbij je ervaart wie je werkelijk bent, voorbij je ego.

Het beheersen van de geest: de grote uitdaging

Vaak richten we ons bij yoga alleen op asana. We willen lenig zijn of een goede workout krijgen. De Sutras nodigen je uit om verder te kijken. Ze stellen dat de grootste hindernis voor jouw geluk de ‘vijf wervelingen’ (vritti’s) zijn. Als je deze herkent, kun je ze ontmantelen.

Deze vijf typen mentale activiteit zijn:

• Juiste kennis (pramana)

• Verkeerde kennis (viparyaya)

• Verbeelding of fantasie (vikalpa)

• Diepe slaap (nidra)

• Geheugen (smriti)

Zie je hoe vaak je geest bezig is met dingen die er nu niet zijn? Je herinnert je gisteren, je plant morgen. Dit zijn de wervelingen die je afhouden van het huidige moment. Het beoefenen van de eerste vier ledematen van yoga helpt je deze patronen te doorbreken. Wanneer je leert meditatie technieken uit de Yoga Sutras toe te passen, oefen je in het observeren zonder oordeel.

VIDEO: The Yoga Sutras (Part 1) ~ The Big Idea: Learn Yoga Philosophy with Rachel

De obstakels overwinnen op het pad

Het pad is niet altijd makkelijk. Patanjali erkent dat er ‘ziektes’ zijn die ons weerhouden van innerlijke helderheid. Deze obstakels manifesteren zich zowel fysiek als mentaal. Je herkent ze vast.

Denk aan:

• Ziekte (roga)

• Apathie of vermoeidheid (tyani)

• Twijfel (samsaya)

• Onachtzaamheid (pramada)

• Luiheid (alasya)

• Onverzadigbaarheid of gulzigheid (avirati)

• Vergissing of verkeerd inzicht (bhramarshana)

• Onvastheid of onrust (achalatva)

• Het moment niet vasthouden als het goed voelt (anavasthitatva)

Wanneer je jezelf herkent in deze lijst, weet dan dat je niet alleen bent. De Sutras geven je de gereedschappen om hiermee om te gaan. Het is geen kwestie van alles direct elimineren, maar van bewustwording. Hoe meer je oefent met yoga filosofie voor beginners, hoe meer je deze patronen ziet aankomen.

Hoe pas je de wijsheid toe in je dagelijks leven?

De schoonheid van de Yoga Sutras in het dagelijks leven toepassen, is dat het niet alleen om je yogamat gaat. Het gaat om hoe je reageert als je vaststaat in het verkeer. Het gaat om hoe je spreekt tegen je dierbaren. De yama’s en niyama’s zijn hier je beste vrienden.

Neem bijvoorbeeld Ahimsa (geweldloosheid). Dit betekent niet alleen dat je niemand fysiek pijn doet. Het betekent ook dat je geen harde woorden gebruikt. Het betekent dat je jezelf niet constant veroordeelt in je hoofd. Je kiest bewust voor vriendelijkheid, eerst naar jezelf, dan naar de wereld om je heen.

Door bewust te ademen (pranayama) voordat je reageert op een frustrerende e-mail, creëer je ruimte. Die ruimte is waar vrijheid begint. Je bent niet langer een slaaf van je automatische reacties. Je kiest voor een bewuste respons. Dat is yoga in actie.

Als je je verdiept in de tekst, ontdek je dat Patanjali je uitnodigt tot een diepgaande transformatie. Het is een uitnodiging om je ware natuur te ontdekken, voorbij de ruis van het bestaan. Het is een reis van ‘ik weet het niet’ naar ‘ik ben’. Neem de tijd om deze wijsheid rustig te laten landen. Jouw innerlijke reis wacht.

*

Veelgestelde vragen over de Yoga Sutras

Wat is de belangrijkste boodschap van de Yoga Sutras?

De belangrijkste boodschap is dat je de constante onrust van de geest tot stilstand kunt brengen. Door dit te doen, ervaar je jouw ware, heldere zelf. Het doel is bevrijding van lijden veroorzaakt door mentale fluctuaties.

Moet ik alle acht ledematen van yoga tegelijk beoefenen?

Nee. De acht ledematen vormen een progressief pad. Je begint met de basis, zoals de ethische richtlijnen (yama’s en niyama’s), en bouwt dit langzaam op met asana, pranayama en de meer interne aspecten zoals meditatie.

Belangrijke links

Maak je reis door het onderwerp Yoga sutras compleet met deze links.

• Yoga Sutras of Patanjali – Wikipedia

Wat betekent ‘Samadhi’ precies?

Samadhi is de laatste stap. Het is een staat van diepe vereniging of absorptie. In die toestand is er geen scheiding meer tussen de waarnemer, het waarnemen en het waargenomene. Het is een staat van puur bewustzijn en vrede.

Is yoga volgens Patanjali alleen voor spirituele mensen?

Nee. Hoewel de Sutras diepe spirituele doelen stellen, zijn de principes universeel toepasbaar. Iedereen die meer kalmte, focus en ethisch leven wenst, heeft baat bij deze tijdloze leringen.